Depremzede hak sahiplerine TOKİ tarafından yaptırılan konutların bedellerinin 31 Aralık 2026 tarihine kadar PEŞİN ödenmesi halinde İNDİRİM öngören düzenlemeyi de içeren Torba Kanun Teklifi Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunuldu.
Kalıcı konut bedelinin peşin ödenmesiyle ilgili Kanun Teklifi 17. Maddesi’nde,
“MADDE 17- 5/4/2023 tarihli ve 7452 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Yerleşme ve Yapılaşmaya İlişkin Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin Kabul Edilmesine Dair Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.
“GEÇİCİ MADDE 2- (1) 6/2/2023 tarihinde meydana gelen depremler nedeniyle genel hayata etkili afet bölgesi olarak kabul edilen yerlerde yürütülen ulusal ve uluslararası projeler kapsamında üretilen konutlara ve işyerlerine ilişkin borçlandırma bedellerinin 7269 veya 6306 sayılı Kanun kapsamında hak sahibi olarak kabul edilenler tarafından 31/12/2026 tarihine kadar, defaten ödenmesi halinde bu bedele ilk konutlar için % 74, ilk işyerleri için % 48 oranında indirim uygulanır.
(2) Birinci fıkrada belirtilen projeler kapsamında üretilen iş yerleri bakımından 6306 sayılı Kanunun ilgili hükümleri saklı kalmak kaydıyla, 7269 sayılı Kanunun ek 4 üncü maddesinin birinci fıkrası hükmü uygulanır” denildi.
Peşin ödeme indirimi öngören Kanun Teklifi’nin gerekçesinde,
“MADDE 17- 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen ve başta Kahramanmaraş merkezli olmak üzere geniş bir coğrafyada yıkıma yol açan depremler, ülkemiz tarihinde eşi benzeri görülmemiş ölçekte can ve mal kaybına sebebiyet vermiş; yıkım nedeniyle birçok vatandaşımızın barınma ihtiyacı doğmuş ve çok sayıda yerleşim yeri genel hayata etkili afet bölgesi ilan edilerek ilk günden bu yana devlet ve millet el ele vererek afetin yaralarının en hızlı bir şekilde sarılması amaçlanmıştır.
Afet sonrası süreçte, devletimiz tarafından yürütülen ulusal ve uluslararası projeler kapsamında kalıcı konutların inşasına hız verilerek hak sahibi olarak kabul edilen vatandaşlarımızın güvenli ve sağlıklı konutlara erişimi öncelikli kamu politikası haline getirilmiştir.
Bu kapsamda 7269 sayılı Kanun ile 6306 sayılı Kanun çerçevesinde hak sahipliği belirlenen vatandaşlara borçlandırma yoluyla konut tahsisi yapılmaktadır.
Ancak deprem nedeniyle bölge ekonomisinde ciddi daralma meydana gelmiş; üretim, ticaret ve istihdam önemli ölçüde zarar görmüştür. Hane gelirlerinde azalma yaşanmış, vatandaşlarımızın ödeme gücü olumsuz etkilenmiştir. Mevcut ekonomik koşullar da dikkate alındığında, borçlandırma bedellerinin mevcut haliyle tahsili, hak sahipleri açısından önemli bir mali yük oluşturmaktadır.
Bu nedenle, hak sahiplerinin borç yükünün hafifletilmesi, kamu alacaklanın kısa sürede tahsil edilebilmesi ve bölgedeki ekonomik toparlanmanın hızlandırılması amacıyla 31/12/2026 tarihine kadar borcun defaten ödenmesi halinde borçlandırma bedeline % 74 oranında indirim uygulanması öngörülmektedir.
Bu düzenleme ile;
• Afetzedelerin barınma hakkının sosyal devlet ilkesi gereğince desteklenmesi,
• Hane halklarının ödeme kapasitesinin artırılması,
• Afet sonrası iyileşme sürecinin toplumsal dayanışma anlayışıyla güçlendirilmesi ve kamu – vatandaş işbirliğinin pekiştirilmesi,
• Kamu alacaklarının süratle ve tek seferde tahsil edilerek bütçe dengesine katkı sağlanması,
• Bölgesel ekonomik canlanmanın teşvik edilmesi amaçlanmaktadır.
İşyerleri bakımından ise indirim oranı % 48 olarak belirlenmiştir. Böylece sosyal konut niteliğindeki bağımsız bölümler ile işyerleri arasında ölçülülük ve hakkaniyet ilkelerine uygun bir farklılaştırma yapılmıştır.
Düzenleme, afetin yol açtığı olağanüstü koşulların etkilerini hafifletmeye yönelik geçici ve istisnai bir mali kolaylık niteliği taşımakta olup sosyal devlet ilkesi ile kamu yararı amacı doğrultusunda hazırlanmıştır” ifadeleri yer aldı.
